Η ΕΝΕ απέστειλε έγγραφο προς το Υπουργείο Παιδείας, Θρησκευμάτων & Αθλητισμού σχετικά με την άμεση ανάγκη τροποποίησης της πρόσφατης εγκυκλίου και της παροχής νέων διευκρινήσεων, ως προς το ωράριο του κλάδου ΠΕ 25 – Σχολικών Νοσηλευτών σε Σχολεία Γενικής και Επαγγελματικής Εκπαίδευσης.
Αναλυτικά το έγγραφο
Αξιότιμοι,
Με αφορμή την έκδοση της υπ’ αριθ. 137745/Δ3/14-10-2026 εγκυκλίου του Υπουργείου Παιδείας με θέμα: «Διευκρινίσεις ως προς το ωράριο του κλάδου ΠΕ 25 – Σχολικού Νοσηλευτή σε σχολεία γενικής και επαγγελματικής εκπαίδευσης, οι προβλέψεις της οποίας αντί διευκρίνησης σε ορισμένα ζητήματα προκάλεσαν σύγχυση, κατόπιν πολυάριθμων αναφορών μελών μας, ως το επαγγελματικό επιμελητήριο των Νοσηλευτών της χώρας και θεσμικό όργανο προάσπισης των δικαιωμάτων τους σας επισημαίνουμε τα ακόλουθα:
Κατόπιν διανομής της εγκυκλίου στις αρμόδιες Διευθύνσεις Εκπαίδευσης, προκλήθηκαν πρόσθετα προβλήματα ερμηνείας και εφαρμογής του Νόμου και κατέστησαν έτι περισσότερα τα ήδη αυξημένα προβλήματα των Σχολικών Νοσηλευτών, το νομικό πλαίσιο της εργασίας των οποίων είναι από καταβολής εισαγωγής του θεσμού προβληματικό και δυσερμήνευτο. Ειδικότερα:
Ι. Αναφορικά με το ωράριο εργασίας και παραμονής στο χώρο του σχολείου των σχολικών νοσηλευτών του κλάδου ΠΕ25 που υπηρετούν στην Πρωτοβάθμια και τη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση
Οι σχολικοί Νοσηλευτές ενώ προσλαμβάνονται για να εργάζονται 25 ώρες την εβδομάδα (στη μεγάλη τους πλειοψηφία δυνάμει συμβάσεων ΙΔΟΧ χρηματοδοτούμενων από πρόγραμμα ΕΣΠΑ), ήδη προ της έκδοσης της Εγκυκλίου παραμένουν στο σχολείο για 30 τουλάχιστον ώρες (στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση) και για 35 ώρες (στη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση). Εργάζονται δε με «πλασματικά κενά» που εκ των πραγμάτων απαιτούνται για τη διαμόρφωση του προγράμματος, καθώς εκ της φύσης του επαγγέλματός τους και των παρεχόμενων υπηρεσιών δε σταματούν ποτέ να εργάζονται. Στα «κενά» αυτά οι Σχολικοί Νοσηλευτές βρίσκονται σε νοσηλευτική ετοιμότητα ή καλούνται να αντιμετωπίσουν απρόβλεπτα περιστατικά, με αποτέλεσμα να μην υφίσταται στην πράξη. Το εφαρμοστέο ωράριο είναι γεγονός ότι δεν ταυτίζεται με το συμβατικό ή το προβλεπόμενο στο Νόμο ωράριο, ενώ ο χρόνος απασχόλησης δεν ταυτίζεται με τον αμειβόμενο χρόνο, αλλά παρατηρούνται σοβαρές αναντιστοιχίες μεταξύ του χρόνου εργασίας για τον οποίο αμείβονται οι Νοσηλευτές και του πραγματικού χρόνου υποχρεωτικής παρουσίας και παροχής υπηρεσιών στις σχολικές μονάδες, χωρίς ουδεμία πρόβλεψη για αποζημίωση υπερωριών. Αιτία για την εν λόγω σύγχυση που επικρατεί επί σειρά ετών και την οποία δεν κατάφερε να άρει η ως άνω Εγκύκλιος είναι το ότι δεν υπάρχει σαφής διάκριση και ξεκάθαρος διαχωρισμός μεταξύ διδακτικού (45λεπτα) και εργασιακού ωραρίου (60λεπτά) τα οποία εκτυλίσσονται παράλληλα κάθε σχολική ημέρα, ενώ η αναφορά της Εγκυκλίου σε «υποστηρικτικό έργο» προκαλεί ακόμη μεγαλύτερα ζητήματα. Το θεμελιώδες πρόβλημα έγκειται στη μη προσήκουσα αμοιβή των Νοσηλευτών (ιδίως των αναπληρωτών) που αμείβονται για 25 ώρες εβδομαδιαίως και απασχολούνται για 30 ή ακόμη και για 35 (στη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση). Επιπροσθέτως, δια της ανωτέρω αδιακρίτου εφαρμογής εργασιακού 30ωρου, παραβιάζεται προδήλως το δικαίωμα των Νοσηλευτών με αρκετά έτη προϋπηρεσίας να εργάζονται λιγότερες ώρες κατά ρητή πρόβλεψη και στην πράξη υπάρχει πλήρης εξομοίωση όλων χωρίς ο χρόνος προϋπηρεσίας να λαμβάνεται υπόψιν.
ΙΙ. Αναφορικά με την υποχρεωτική παραμονή των σχολικών νοσηλευτών στο σχολείο έως τη συμπλήρωση 30 εργασιακών ωρών εβδομαδιαίως και την ανάθεση σε αυτούς υπηρεσιακού έργου
Πέραν του ανωτέρω χρόνιου προβλήματος ωραρίου συχνά μη αμειβόμενου στο σύνολό του, μετά την έκδοση της Εγκυκλίου παρατηρείται σε δεκάδες σχολικές μονάδες το φαινόμενο αόριστων εντολών παραμονής των Νοσηλευτών στο σχολείο, χωρίς ανάθεση συγκεκριμένου έργου, σε περιπτώσεις κατά τις οποίες το υποστηρικτικό νοσηλευτικό έργο προς τον μαθητή έχει ολοκληρωθεί εντός του προβλεπόμενου 25ώρου, ενώ μας αναφέρθηκαν και πολλές περιπτώσεις επιβολής παραμονής μετά την αποχώρηση των μαθητών, χωρίς να έχει ανατεθεί συγκεκριμένο πρόσθετο υπηρεσιακό έργο, αλλά και περιστατικά εντολής προς το Νοσηλευτή να παραμείνει κατά το ολοήμερο πρόγραμμα. Η πρακτική αυτή εγείρει εύλογα ερωτήματα ως προς τη νομική βάση, την αναγκαιότητα και το περιεχόμενο της επιπλέον παραμονής των Νοσηλευτών χωρίς αντικείμενο εργασίας ή με ασαφές και μη καθορισμένο αντικείμενο. Όταν δεν υπάρχει συγκεκριμένος λόγος και νόμιμα ανατεθέν έργο, η υποχρεωτική παραμονή πέραν του συμβατικού και αμειβόμενου χρόνου εργασίας δεν είναι δυνατόν να θεωρείται επιβεβλημένη ή αυτονόητη, αλλά συνιστά αυθαίρετη και κατά το δοκούν διεύρυνση του υποστηρικτικού ωραρίου. Παράλληλα, η ανυπαρξία πρόβλεψης για ημερήσιο και εβδομαδιαίο προκαθορισμένο πρόγραμμα από κοινού εκπονηθέν με πλήρη και σαφή έκθεση του υποστηρικτικού έργου και των λοιπών υπηρεσιακών καθηκόντων, προκαλεί εργασιακή ανασφάλεια και αβεβαιότητα, δίνοντας έδαφος σε αντεγκλήσεις και διαφωνίες εις βάρος της ομαλής λειτουργίας των σχολικών μονάδων, καθιστώντας τους Διευθυντές «φύλακες» άφιξης και αποχώρησης και τους Νοσηλευτές ομήρους μη δυνάμενους να αποχωρήσουν παρά την ολοκλήρωση των εργασιών τους. Είναι κατά τα ανωτέρω μη αρμόζον στην ίδια τη φύση του νοσηλευτικού επαγγέλματος το να υποχρεώνεται ο Νοσηλευτής να παραμείνει στη σχολική μονάδα, χωρίς συγκεκριμένο υπηρεσιακό λόγο, χωρίς αντίστοιχη συμβατική πρόβλεψη και χωρίς αμοιβή για τον πρόσθετο χρόνο εργασίας.
ΙΙΙ. Αναφορικά με την εισαγόμενη δια των ανωτέρω σοβαρή ανισότητα εις βάρος των Σχολικών Νοσηλευτών
Η καθιερούμενη δια της εγκυκλίου υποχρεωτική παραμονή στο σχολείο για 30 ώρες εβδομαδιαίως με μόνη την απόφαση Διευθυντή χωρίς σχεδιασμό και προκαθορισμό προγράμματος και καθηκόντων και ανεξάρτητα από το αν τους έχει ανατεθεί έργο, με μοναδικό γνώμονα την κατά περίπτωση κρίση του οικείου Διευθυντή, αποτελεί «πρωτοτυπία» επιβαλλόμενη αποκλειστικά και μόνο στους Σχολικούς Νοσηλευτές. Πάγια υποχρεωτική παραμονή χωρίς πρόγραμμα, αναθέσεις και προκαθορισμένα κριτήρια δεν προβλέπεται για άλλους κλάδους και κατηγορίες εκπαιδευτικών ή ειδικού εκπαιδευτικού προσωπικού. Ουδεμία άλλη κατηγορία υπαλλήλων δηλαδή υποχρεούται να παραμένει στο εργασιακό της περιβάλλον χωρίς συγκεκριμένο υπηρεσιακό λόγο, σαφή ανάθεση καθηκόντων και αντίστοιχη πρόβλεψη στο συμβατικό και μισθολογικό της καθεστώς. Αυτό το γεγονός αποτελεί άνιση μεταχείριση μόνο των υπαλλήλων κατηγορίας ΠΕ25 κατά πρόδηλη παράβαση της αρχής της ισότητας και της εξ αυτής απορρέουσας.
ΙV. Αναφορικά με τις προβλέψεις του Νόμου και της Εγκυκλίου
Σύμφωνα με τα προβλεπόμενα στην Αριθμ. 66079/Δ3 (2) απόφαση της Υφυπουργού Παιδείας ΦΕΚ Β 1585 2018:
«Καθορίζουμε το εβδομαδιαίο υποχρεωτικό ωράριο υποστηρικτικού έργου, των παρακάτω κλάδων, οι οποίοι εργάζονται σε σχολικές μονάδες ειδικής αγωγής και εκπαίδευσης καθώς και σε σχολικές μονάδες πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας γενικής και επαγγελματικής εκπαίδευσης, ως εξής:
1) Των κλάδων του ειδικού εκπαιδευτικού προσωπικού (ΕΕΠ),
25 ώρες αν έχουν μέχρι 5 έτη υπηρεσίας
24 ώρες αν έχουν μέχρι 10 έτη υπηρεσίας
23 ώρες αν έχουν μέχρι 15 έτη υπηρεσίας
22 ώρες αν έχουν μέχρι 20 έτη υπηρεσίας
21 ώρες αν έχουν πάνω από 20 έτη υπηρεσίας
2) Του Κλάδου ΔΕ01 Ειδικού Βοηθητικού Προσωπικού (ΕΒΠ) τριάντα (30) ώρες.
Το ανωτέρω ωράριο, των περιπ. 1 και 2, υλοποιείται παράλληλα με το διδακτικό ωρολόγιο πρόγραμμα λειτουργίας της σχολικής μονάδας και οι ώρες αντιστοιχούν με τις διδακτικές ώρες. Όλο το προσωπικό των ανωτέρω κλάδων παραμένει υποχρεωτικά στο σχολείο στις εργάσιμες ημέρες πέρα από τις ώρες του υποχρεωτικού ωραρίου υποστηρικτικού έργου, όχι όμως πέρα από έξι (6) ώρες την ημέρα ή τριάντα (30) ώρες την εβδομάδα και με την επιφύλαξη της παραγράφου 2 του Κεφαλαίου ΣΤ` του άρθρου 11, του ν. 1566/1985 (Α` 167) για την προσφορά και άλλων υπηρεσιών που ανατίθενται από τα όργανα διοίκησης του σχολείου και συνδέονται με το γενικότερο εκπαιδευτικό έργο, όπως η προετοιμασία του εποπτικού εκπαιδευτικού υλικού, η καταχώρηση – ενημέρωση της αξιολόγησης των μαθητών, η ενημέρωση των ατομικών φακέλων των μαθητών, η συμμετοχή στην προετοιμασία και την πραγματοποίηση εορταστικών, αθλητικών και πολιτιστικών εκδηλώσεων, ο προγραμματισμός και η αποτίμηση του εκπαιδευτικού έργου, η επικοινωνία με δομές υποστήριξης του εκπαιδευτικού έργου, η συνεργασία με το εκπαιδευτικό ή ειδικό εκπαιδευτικό ή ειδικό βοηθητικό προσωπικό, οι παιδαγωγικές συναντήσεις για την κατάρτιση ομαδικών ή εξατομικευμένων προγραμμάτων υποστήριξης συγκεκριμένων μαθητικών ομάδων ή μαθητών, η επίβλεψη σχολικών γευμάτων, η ενημέρωση των γονέων και κηδεμόνων, η τήρηση βιβλίων του σχολείου και η εκτέλεση διοικητικών εργασιών. Με την επιφύλαξη της περίπτωσης α` της παρ. 2 του άρθρου 53 του ν. 2721/1999 (Α` 112), από τις πρόσθετες αυτές υπηρεσίες απαλλάσσεται ο γονέας παιδιού μέχρι δύο ετών. Με βάση το υποχρεωτικό ωράριο του εισαγωγικού βαθμού τις 25 ώρες υποστηρικτικού έργου για τους κλάδους ΕΕΠ και τις 30 ώρες υποστηρικτικού έργου για το ΕΒΠ θα υπολογίζεται αναλογικά και η προϋπηρεσία των ωρομισθίων των παραπάνω κλάδων. Σύμφωνα με το άρθρο 1 της υπ’ αρίθ. 88348/Δ3/5-6-2018 ΦΕΚ Β 2038 2018 απόφασης του Υπουργού Παιδείας, Έρευνας και Θρησκευμάτων,: 19. Το εβδομαδιαίο υποχρεωτικό ωράριο του υποστηρικτικού έργου του σχολικού νοσηλευτή καθορίζεται σύμφωνα με τις ισχύουσες διατάξεις για το ωράριο του Ειδικού Εκπαιδευτικού Προσωπικού και σε καμία περίπτωση ο χρόνος παραμονής του στη σχολική μονάδα δεν μπορεί να είναι α) μικρότερος του διδακτικού ωραρίου των υποστηριζόμενων μαθητών και β) μεγαλύτερος του εργασιακού ωραρίου των τριάντα (30) ωρών την εβδομάδα.». Η σημαντικότερη πρόβλεψη των ανωτέρω διατάξεων που αν γίνει κατανοητή απόλυτα και εκφραστεί ρητά σε ερμηνευτικό κείμενο (εγκύκλιο), θα επιλύσει πλείστα όσα προβλήματα είναι ότι σε αυτές δεν καθιερώνεται υποχρέωση παραμονής των σχολικών Νοσηλευτών για 30 εργασιακές ώρες ανά εβδομάδα αλλά ΕΩΣ και ΟΧΙ ΠΑΡΑΠΑΝΩ από 30 ώρες, με αποτέλεσμα υπό προϋποθέσεις (πχ έτη προϋπηρεσίας, έλλειψη ανάθεσης άλλου υπηρεσιακού έργου) να είναι νόμιμη η παραμονή στο σχολείο για λιγότερο από 30 ώρες εβδομαδιαίως ή 6 ημερησίως.
Στην ανωτέρω Εγκύκλιο η διατύπωση δεν είναι όμοια με τις διατάξεις των Υπουργικών αποφάσεων, αλλά χωρίς νομοθετικό έρεισμα αναφέρεται ότι οι ώρες είναι τριάντα εβδομαδιαίως (και όχι ΕΩΣ και ΟΧΙ ΠΑΡΑΠΑΝΩ από τριάντα). Η διευκρίνιση επομένως ότι: « Όταν το διδακτικό ωράριο των υποστηριζόμενων μαθητών/τριών είναι μικρότερο των 6 ωρολογιακών ωρών ο Σχολικός Νοσηλευτής δεν αποχωρεί αυτοδίκαια από τη σχολική μονάδα. Μετά την αποχώρηση των υποστηριζόμενων μαθητών/τριών, ο Σχολικός Νοσηλευτής παρέχει, εκτός των υπηρεσιών που ορίζονται στην υπό στοιχεία 88348/Δ3/30-05-2018 Κ.Υ.Α. (Β΄ 2038), εφόσον έχουν ανατεθεί, άλλες υπηρεσίες που συνδέονται με το εκπαιδευτικό έργο, με τήρηση των ανώτατων εργασιακών ορίων.» δεν τελεί σε αρμονία με τις ανωτέρω διατάξεις που θέτουν τις τριάντα ώρες ως ανώτατο όριο και όχι ως ώρες στις οποίες ανευ ετέρου ο Σχολικός Νοσηλευτής πρέπει να παραμείνει στη σχολική μονάδα. Κατά το μέρος αυτό, η εγκύκλιος εισάγει κανόνα δικαίου, ενώ δεν αποτελεί κανονιστικό αλλά ερμηνευτικό κείμενο.
Αναφορικά με τα ανατιθέμενα πρόσθετα καθήκοντα στην Εγκύκλιο αναφέρονται ενδεικτικά τα ακόλουθα:
α) Ενημέρωση και τήρηση στοιχείων των ατομικών φακέλων των υποστηριζόμενων μαθητών/τριών που αφορούν το πεδίο των αρμοδιοτήτων του, με τήρηση του απορρήτου και των κανόνων προστασίας προσωπικών δεδομένων.
β) Επικαιροποίηση σχεδίων επείγουσας παρέμβασης.
γ) Ενημέρωση του προσωπικού για την αντιμετώπιση έκτακτων περιστατικών.
δ) Προγραμματισμό δράσεων αγωγής υγείας και συνεργασία με υγειονομικές υπηρεσίες.
ε) Συνεργασία με τους/τις εκπαιδευτικούς των τάξεων και την Ε.Δ.Υ., εφόσον λειτουργεί, για τη συμμετοχή στη διαμόρφωση και στην παρακολούθηση της εφαρμογής του Εξατομικευμένου Προγράμματος Εκπαίδευσης (Ε.Π.Ε.), ως προς στόχους που εμπίπτουν στο πεδίο των αρμοδιοτήτων του.
στ) Συμμετοχή σε παιδαγωγικές συναντήσεις, στον προγραμματισμό και στην αποτίμηση του εκπαιδευτικού και υποστηρικτικού έργου.
ζ) Συμμετοχή στην προετοιμασία και την πραγματοποίηση εορταστικών, αθλητικών και πολιτιστικών εκδηλώσεων, με σκοπό την ισότιμη συμμετοχή σε αυτές των υποστηριζόμενων μαθητών/τριών.
η) Συνεργασία με τους γονείς/κηδεμόνες για θέματα της αρμοδιότητάς του, σε συνεννόηση με τη Διεύθυνση του σχολείου.
Η ανάθεση λοιπών υπηρεσιών οργανώνεται έτσι ώστε να μην παρεμποδίζει την παροχή της αναγκαίας νοσηλευτικής φροντίδας και την άμεση ανταπόκριση σε έκτακτα περιστατικά.». Ως προς το ζήτημα της ανάθεσης των καθηκόντων αυτών, επειδή συνέχεται άμεσα με την παραμονή των Σχολικών Νοσηλευτών τις πρόσθετες ώρες στο σχολείο, ελλείπει η αναφορά της προϋπόθεσης ανάθεσης αυτών των έργων «εφόσον υφίσταται ανάγκη εκτέλεσής τους τη συγκεκριμένη ημέρα και εβδομάδα.». Επισημαίνεται ότι κανένας εργαζόμενος δεν υποχρεούται να παραμένει στο εργασιακό του περιβάλλον χωρίς συγκεκριμένο υπηρεσιακό λόγο, σαφή ανάθεση καθηκόντων και αντίστοιχη πρόβλεψη στο συμβατικό και μισθολογικό του καθεστώς.
V. Αιτήματα- Προτάσεις
Κατά τα ανωτέρω αναφερθέντα, σε συμμόρφωση με τις νομοθετικές προβλέψεις, θεωρούμε απαραίτητη την πρόσθετη παροχή διευκρινίσεων και συγκεκριμένα:
1. Τη ρητή αναφορά ότι στην ανωτέρω Εγκύκλιο η διατύπωση περί των τριάντα ωρών εβδομαδιαίως και έξι ώρες ημερησίως είναι κατά ορθότερη διατύπωση: «ΕΩΣ και ΟΧΙ ΠΑΡΑΠΑΝΩ από τριάντα ώρες εβδομαδιαίως και έξι ώρες ημερησίως».
2. Τη ρητή πρόβλεψη ανάθεσης των πρόσθετων υπηρεσιακών καθηκόντων ρητά, εγγράφως και εφόσον υφίσταται υπηρεσιακή ανάγκη εκτέλεσης αυτών.
3. Την πρόβλεψη για εκ των προτέρων έκδοση ημερησίου και εβδομαδιαίου προγράμματος από κοινού εκπονηθέντος, με πλήρη και σαφή έκθεση του υποστηρικτικού έργου και των λοιπών υπηρεσιακών καθηκόντων των Νοσηλευτών, τα οποία πρέπει να διευκρινιστεί ότι δε μπορεί να είναι γενικής φύσης ή αμιγώς διοικητικά/γραμματειακά ή κείμενα εκτός των θεσμοθετημένων αρμοδιοτήτων των Σχολικών Νοσηλευτών ΠΕ25.
4. Τη ρητή απαγόρευση υπέρβασης των τριάντα ωρών εβδομαδιαίως, ιδίως για τους Σχολικούς Νοσηλευτές που υπηρετούν στη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση και υφίστανται άνιση μεταχείριση.
5. Την εναρμόνιση των συμβατικών προβλέψεων περί ωραρίου και των προβλεπόμενων μισθολογικών αποδοχών με τις πραγματικές ώρες εργασίας και τη ρητή πρόβλεψη υπερωριακής αποζημίωσης σε περίπτωση ανάγκης υπέρβασης του ωραρίου, με εκ των προτέρων προβλεπόμενη διαδικασία και προγραμματισμό και όχι με ευκαιριακές και άναρχες αναθέσεις έργου που επιβάλλουν παράταση ή υπέρβαση ωραρίου (και δη μη αμειβόμενη).
6. Την εξασφάλιση της ενιαίας ορθής εφαρμογής της Νομοθεσίας σε πανελλήνιο επίπεδο και σε όλες τις Διευθύνσεις Εκπαίδευσης, προς αποφυγή αυθαίρετων κατά το δοκούν ερμηνειών και κατά τόπους παρεκκλίσεων από τα ισχύοντα.
Με την παράκληση να ληφθεί σοβαρά υπόψιν η φύση του νοσηλευτικού επαγγέλματος και η υψηλής σοβαρότητας και σημασίας παροχή υπηρεσιών συνδεόμενων με το αγαθό της υγείας των παιδιών, ζητούμε την άμεση παροχή διευκρινίσεων κατά τα ανωτέρω, αλλά και την ανάληψη νομοθετικής πρωτοβουλίας, αν και όπου κριθεί απαραίτητη, με σκοπό την ισότιμη αντιμετώπιση των Νοσηλευτών και την προσήκουσα αμοιβή τους, με σεβασμό στον επιστημονικό τους ρόλο και την τεράστια ευθύνη που τους αναλογεί.
Για το Διοικητικό Συμβούλιο της Ε.Ν.Ε
Ο Πρόεδρος Ο Γεν. Γραμματέας
Δημήτριος Σκουτέλης Τζαννής Πολυκανδριώτης
